Vách ngăn Shoji Nhật Bản – Lịch sử hình thành và phát triển

Vách ngăn Shoji là một đặc điểm kiến trúc truyền thống của Nhật Bản. Khi đến thăm Nhật Bản hoặc một tòa nhà kiểu Nhật, bạn sẽ dễ thấy những cánh cửa trượt hoặc vách ngăn giấy mang tính biểu tượng này. Chúng được sử dụng như cửa ra vào, cửa sổ, vách ngăn phòng…

Trong bài viết hôm nay, Takumi sẽ mang đến bạn những thông tin thú vị về biểu tượng văn hóa này.

1 – Vách ngăn Shoji

Vách ngăn Shoji hay Akari shoji (nghĩa đen là shoji ánh sáng) dùng để chỉ một tấm bình phong bao gồm một khung gỗ phủ giấy cho phép ánh sáng đi qua. Chúng được sử dụng làm cửa trượt hoặc cửa sổ trong các kiến trúc Nhật Bản.

(Vách ngăn Shoji được sử dụng làm cửa sổ – Nguồn: Sưu tầm)
(Tấm bình phong Shoji như một vật trang trí nội thất có chức năng ngăn cách không gian – Nguồn: Sưu tầm)

Ban đầu, Shoji (nghĩa đen là tấm chắn chống lại thứ gì đó) cũng được dùng để chỉ fusuma (cửa trượt / bình phong / vách ngăn bằng giấy Nhật bên trong khung gỗ) như ngày nay. Vào thời Heian, akari shoji được tách ra khỏi fusuma và được gọi là Shoji. Công dụng chính của vách ngăn Shoji là khuếch tán ánh sáng ngoài trời vào không gian bên trong. Ngày nay, do sự phổ biến của kính và rèm cửa, việc sử dụng Shoji trở nên ít phổ biến hơn. Dù vậy, các cải biến trong vật liệu và công năng, vách ngăn Shoji đang được rất nhiều khách hàng của Takumi lựa chọn cho ngôi nhà.

(Vách ngăn Shoji kết hợp giá để đồ – Nguồn: Sưu tầm)

2 – Lịch sử ra đời vách ngăn Shoji Nhật Bản

Những tấm vách ngăn Shoji Nhật Bản đầu tiên có niên đại hơn một nghìn năm . Chúng được lấy cảm hứng từ vách ngăn của Trung Quốc, được du nhập vào Nhật Bản từ thế kỷ thứ 8. Những bức họa về vách ngăn được tìm thấy trong các ngôi mộ từ triều đại Han (200 trước công nguyên-200 sau công nguyên) nhưng, tại Nhật Bản, vách ngăn này đã phát triển thành những kiểu dáng nổi tiếng như ngày nay.

Vách ngăn Trung Quốc rất nặng và cồng kềnh, chỉ được dùng làm vách ngăn giữa các phòng. Người Nhật lấy những điều này làm nguồn cảm hứng để tạo ra một phiên bản có trọng lượng nhẹ và di động. Phiên bản mới này phù hợp với nhiều mục đích. Người Nhật bắt đầu sử dụng chúng làm bối cảnh cho các buổi lễ trà. Bên cạnh đó là làm nền cho các buổi biểu diễn trên sân khấu và bao quanh trong các nghi lễ Phật giáo.

Shoji phát triển trong thời Kamakura (1123-1333).

Do mất mát thu nhập, các nhà quý tộc ưu buộc phải ưu tiên sử dụng kiến trúc khiêm tốn, hạn chế hơn. Nó trở nên phổ biến như một yếu tố không thể thiếu của phong cách kiến trúc Shoin. Kết hợp sàn trải chiếu tatami và tấm chắn trượt, Shoji là yếu tố căn bản của một ngôi nhà truyền thống Nhật Bản thời kỳ này.

(Vách ngăn Shoji dùng trong phong cách kiến trúc Shoin – Nguồn: Sưu tầm)

Khi Shoji chuyển đến nhà của những người bình thường, phong cách và cách xây dựng đã được tinh chỉnh và hoàn thiện. Đến thời Edo (1603-1968), Shoji trở nên phổ biến như ngày nay chúng ta thấy.

Shoji thường rất quen thuộc trong những ngôi nhà và công trình kiến trúc cổ mang tính truyền thống. Tuy nhiên, không giới hạn ở đó, nó cũng được ưu tiên sử dụng trong các ngôi nhà hiện đại, khách sạn,…. 

Bên cạnh vai trò ứng dụng, Shoji cũng tạo nên thẩm mỹ cho căn nhà. Được cấu tạo từ giấy và các khung gỗ, Shoji có thể được vẽ hoặc sơn trực tiếp lên. Hoặc các khung gỗ sẽ được gia công thành các hoa văn phức tạp. Những khả năng này đã truyền cảm hứng sáng tạo cho các thợ thủ công tạo ra các vách ngăn Shoji mang tính nghệ thuật. Từ đó trở thành các sản phẩm phù hợp hơn cho ngôi nhà hiện đại.

(Bức tranh thác nước sống động trên nền Shoji của nghệ sĩ Hiroshi Senju – Nguồn: Sưu tầm)

3 – Cách tạo ra một vách ngăn Shoji Nhật Bản

Các quy trình và vật liệu liên quan đến việc tạo ra Shoji đã phát triển và đơn giản hóa theo thời gian. Ngày nay, chúng có thể được làm thủ công tỉ mỉ bởi các nghệ nhân chuyên nghiệp. Hoặc sản xuất hàng loạt trong các nhà máy công nghiệp hóa.

3.1 – Giấy Washi 

Thành phần chính của tấm chắn shoji là lớp giấy bao bọc được làm bằng giấy Washi kiểu Nhật Bản. Theo truyền thống, Washi được làm bằng cây dâu tằm hoặc cây bụi của Nhật Bản.

(Giấy Washi – niềm tự hào của Nhật Bản – Nguồn: Sưu tầm)

Loại giấy này từng được coi là có giá trị và khan hiếm vì nó được làm thủ công bằng các vật liệu tự nhiên. Washi trước đây được làm ở dạng dải hẹp. Nó được chồng lên nhau, dày vài mm khi được dán lên khung. Hiện nay nó có chiều rộng lớn hơn, và ở dạng cuộn. Hoặc chiều dài bằng chiều cao của một cánh cửa ngắn Nhật Bản. Tuy nhiên, việc sản xuất thương mại bắt đầu vào cuối những năm 1800. Cũng như sự ra đời của sợi tổng hợp vào những năm 1960 đã giúp làm cho giấy có giá cả phải chăng hơn và dễ sản xuất hơn. Một tỷ lệ nhỏ sợi tổng hợp có thể được sử dụng để tăng độ bền của vết rách.

Giấy Shoji dày hơn giấy viết, nhưng là giấy nên hơi mỏng và khó sửa chữa. Nếu bạn vô tình chọc nhiều hơn một lỗ nhỏ trên đó, thường sẽ cần thay giấy.  Vì lý do này, các nhà sản xuất shoji hiện đại đôi khi bao gồm một lớp phủ laminate. Hoặc thậm chí một lớp acrylic giống như giấy để thay thế hoàn toàn.

Xem thêm: Địa chỉ mua giấy Shoji uy tín

3.2 – Koshi

Khung Shoji là một bảng được gọi là kōshi ( nghĩa đen là “mạng tinh thể”) . Nó được ghép từ các thanh gỗ hoặc tre đan vào nhau. Các khớp nối hai nửa luân phiên theo hướng để các thanh được đan xen vào nhau. Thông thường đây là một dạng lưới đơn giản. Nhưng đôi khi bao gồm các chạm khắc và mạng lưới rất phức tạp.

(Shoji được thay giấy hàng năm để đảm bảo chất lượng. Bộ Khung còn lại sau khi loại bỏ giấy Washi – Nguồn: Sưu tầm)

Hầu hết các mạng lưới Shoji đều có hình chữ nhật. Tuy nhiên, khoảng 200 mẫu truyền thống được sử dụng, mỗi cái đều có một biểu tượng, gắn liền với biểu tượng tự nhiên mà nó thể hiện. Các mẫu cũng có thể được các kỹ sư của Takumi kết hợp lại với nhau. 

Xem thêm: Địa chỉ mua vách ngăn Shoji cao cấp tại Hà Nội

KẾT LUẬN

Vách ngăn Shoji xuất phát từ một đồ nội và ngoại thất không thể thiếu trong các kiến trúc truyền thống Nhật Bản, dần dần nó trở thành một biểu tượng văn hóa đại chúng khi nhắc về xứ xở Anh đào. Ngày nay, việc sử dụng các vách ngăn Shoji mang đến cho không gian nội thất cảm giác hoài cổ và tinh tế đặc trưng. Để được tư vấn và chọn những vách ngăn Shoji được nhập khẩu trực tiếp từ Nhật Bản, hãy liên hệ với Takumi tại

NỘI THẤT NHẬT BẢN TAKUMI

Địa chỉ: D04 L19 Khu An Phú Shopvilla – Khu Đô thị An Hưng Hà Đông

Điện thoại: 0983676466

Email: vattujapan@gmail.com

Website: noithatjapan.com

Fanpage: Nội thất Nhật Bản Takumi

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *